Reakcje immunologiczne

Wydzielina wytwarzana przez błonę śluzową dróg oddechowych nie tylko bierze udział w mechanicznym oczyszczaniu dróg oddechowych, ale spełnia także zadania obrony immunologicznej. Zawiera ona bowiem substancje ochronne, które atakują i unieszkodliwiają zarazki wnikające do organizmu. Przede wszystkim należy rozróżnić miejscową reakcję odpornościową błony śluzowej dróg oddechowych i ogólną reakcję odpornościową. Przykładem reakcji miejscowej jest zapalna reakcja błony śluzowej nosa podczas kataru siennego. Przykładem ogólnej reakcji odpornościowej jest gorączka.

Ważniejsze jednak jest rozróżnienie pomiędzy wrodzoną nieswoistą i nabytą swoistą reakcją odpornościową. Wrodzona, niespecyficzna odpowiedź immunologiczna funkcjonuje od urodzenia. Jest w stanie rozpoznać i wyeliminować szereg zarazków. Jeśli wrodzona odpowiedź immunologiczna nie może efektywnie zwalczyć i wyeliminować jakiejś infekcji, do akcji wkracza nabyta, swoista odpowiedź immunologiczna. Powyższa reakcja, określana też mianem przystosowalnej odpowiedzi immunologicznej, poprzez wytwarzanie specyficznych przeciwciał jest w stanie rozpoznać i wyeliminować wybrane zarazki. Tym samym jest niesamowicie skuteczna. Nieswoisty oznacza jedynie, że ta reakcja obronna jest skierowana przeciwko wszystkim możliwym patogenom. W tym znaczeniu wytwarzanie wydzieliny i mechanizm transportu śluzowo-rzęskowego są elementami nieswoistej reakcji obronnej ludzkiego organizmu przeciwko zarazkom.