Funkcje specjalne nosa i zatok przynosowych

Obok funkcji oczyszczającej błony śluzowej dróg, nos i zatoki przynosowe pełnią również inne ważne zadania, które przedstawione są poniżej.

Jama nosowa właściwa pełni następujące funkcje specjalne:

  • Nawilżanie wdychanego powietrza: w drodze pomiędzy otworami nosa, a krtanią wilgotność wdychanego powietrza podnoszona jest z średnio 60% do 90%. Udaje się to dzięki błonie śluzowej nosa i powiększeniu powierzchni nosa wewnętrznego przez małżowiny nosowe.
  • Ogrzanie wdychanego powietrza: Nawet zimą przy temperaturze powietrza poniżej 0°C wdychane powietrze zostaje ogrzane pomiędzy otworami nosa, a krtanią do ponad 30°C. Jest to możliwe dzięki dużej ilości krwi w małżowinach nosowych. Podczas oddychania przez usta do oskrzeli i płuc trafia o wiele zimniejsze powietrze.
  • Filtrowanie i wyłapywanie ciał obcych z wdychanego powietrza: powyższa funkcja nosa odciąża funkcję oczyszczającą dolnych dróg oddechowych, wyłapując z kurzu cząsteczki do odpowiedniej wielkości. Przefiltrowany kurz wydalany jest wraz z wydzieliną dróg oddechowych i albo jest połykany albo wydalany podczas kichania.
  • Podczas mówienia i tworzenia głosek. Jama nosowa służy ponadto jako akustyczne pudło rezonansowe.
  • Zmysł węchu i zmysł smaku.

Funkcja zatok przynosowych nie jest całkowicie jasna. Istnieją ku temu różne hipotezy:

  • Zatoki przynosowe biorą udział „w klimatyzowaniu” wdychanego powietrza.
  • Powstawanie zatok w różnych kościach czaszki ogranicza wagę czaszki jako biologiczna „lekka konstrukcja“.
  • Zatoki przynosowe podobnie jak jama nosowa pełnią rolę rezonacyjną podczas mówienia.
  • Dzięki „turbulencjom“ wdychanego powietrza zatoki przynosowe powodują, iż różne wrażenia węchowe są bardziej wyraziste. (Zwierzęta z dobrze rozwiniętym zmysłem węchu, jak np. psy, mają zwykle bardzo rozbudowany system zatok przynosowych.)